Contracteren met emoticon: tussen zakelijke snelheid en juridisch risico

De digitalisering van zakelijke communicatie blijft het contractenrecht uitdagen. Klassieke handtekeningen worden steeds vaker vervangen door informele digitale signalen:  een “ok”, een groen vinkje of, zoals in dit geval, een duim omhoog. De Ondernemingsrechtbank van Brussel boog zich op 2 september 2025 over de vraag of een ‘👍’-emoticon in professionele
e-mailcorrespondentie kan doorgaan als geldige aanvaarding van een contractueel aanbod tussen ondernemingen. De uitspraak bevestigt de juridische risico’s van (al te snelle) digitale correspondentie.

Feitelijke achtergrond

De zaak voor de Ondernemingsrechtbank draaide om een samenwerkingsovereenkomst tussen een onderneming en een pers- en communicatiebureau.

Na een vergadering stuurde het pers- en communicatiebureau een e-mail aan de marketingmanager van de onderneming met een voorstel tot samenwerking voor het jaar 2024. De e-mail bevatte een duidelijk omschreven aanbod met prijs, prestaties, duurtijd, een budgettaire raming met facturatiemodaliteiten alsook de algemene voorwaarden.  Het bericht werd afgesloten met de volgende boodschap: “@(…), zoals besproken, zou je akkoord kunnen gaan met de twee verstuurde offertes? Dit kan ook eenvoudig door het document ‘maandelijkse budgetverdeling MERK1 en Merk2’ te ondertekenen”. Slechts drie minuten later antwoordde de marketingmanager met enkel een ‘👍’-emoticon.  Nadien volgde geen bericht meer waarin deze reactie werd genuanceerd of ingetrokken.  Integendeel, de samenwerking werd feitelijk aangevangen door partijen.

Toen er later een betalingsdiscussie ontstond, rees tevens een discussie over de totstandkoming van de overeenkomst door de al dan niet aanvaarding van het aanbod met het ‘👍’-emoticon.

Analyse van de rechtbank

De rechtbank oordeelde op 2 september 2025 dat de e-mail van het pers- en communicatiebureau een volwaardig aanbod uitmaakte, aangezien alle essentiële bestanddelen voorhanden waren.  De ‘👍’ reactie van de onderneming werd verder door de rechtbank als een ondubbelzinnige aanvaarding van het aanbod beschouwd, met volgende motivering:

• in hedendaagse communicatie wordt algemeen aangenomen dat een ‘👍’ een positieve bevestiging betekent;
• de aanvaarding bevatte geen verdere toelichting of voorbehoud;
• geen van beide partijen kwam nog terug op het bericht;
• er volgde een begin van uitvoering van de samenwerking; en
• de eerste facturatie werd zonder voorbehoud betaald, waarbij een aanvaarde factuur in beginsel bewijs uitmaakt van de onderliggende overeenkomst.

Het gevoerde verweer dat de duim omhoog louter bedoeld was als interne goedkeuring (“ontvangen, ik bekijk het”) en er dus geen formele ondertekening had plaatsgevonden, werd afgewezen door de rechtbank: het feit dat het aanbod “ook” aanvaard kon worden door ondertekening, duidt juist op alternatieven voor aanvaarding, niet op de noodzaak van een handtekening. 

Gelet op voormelde omstandigheden oordeelde de rechtbank dat er een rechtsgeldige overeenkomst tot stand was gekomen tussen de partijen.

Aandachts- en actiepunten

De beslissing van de Ondernemingsrechtbank te Brussel is geen alleenstaand geval en moet ondernemingen ertoe aanzetten om:

• duidelijkheid na te streven, zelfs in geval van vluchtige online communicatie (bij twijfel, steeds uitdrukkelijk voorbehoud maken);
• rekening te houden met de evolutie van het recht in de digitale wereld: waar vroeger de handtekening het gangbare bewijs van een akkoord was, kan vandaag één emoticon volstaan om een geldige overeenkomst tot stand te brengen;
• waakzaam te zijn voor latere begeleidende omstandigheden, zoals het overgaan tot de uitvoering van de “overeenkomst” of de aanvaarding van facturen. Deze omstandigheden hebben immers een juridische impact die niet noodzakelijk de initiële intenties van de partijen weerspiegelt.

De grens tussen zakelijke efficiëntie en juridische voorzichtigheid wordt steeds dunner. Heldere contractuele afspraken en bewuste communicatie blijven daarom cruciaal. De Langhe Advocaten ondersteunt ondernemingen bij het opstellen, onderhandelen en beoordelen van contracten — zodat snelheid en zekerheid hand in hand kunnen gaan.

Wibo Van Poeck en Pieter-Jan Aerts
De Langhe Advocaten